Ποδήλατο. Μάθε τα βασικά εξαρτήματα

podilato_mathe_ta_vasika_forweb

Ποδήλατο, μάθε τα βασικά εξαρτήματα /Γενικά.

Αν και η ποδηλασία σαν άθλημα δεν είναι καινούργιο στην Ελλάδα, το ποδήλατο ως κουλτούρα και τάση (μαζικά) εμφανίστηκε την τελευταία 5ετία μέσα στις ελληνικές πόλεις. Μόδα, κρίση, περιβάλλον, ευκολία για πολλούς, η τάση να γυρίσουμε σε πιο φυσικό τρόπο ζωής έφερε περισσότερα από ένα ποδήλατα μέσα σε κάθε ελληνική οικογένεια. Πέρα από τα κλασικά παιδικά ξεχασμένα ποδήλατα πλέον γονείς και ενήλικες αρχίζουν την ενασχόληση τους με το μέσο το οποίο κάνει άμεση επαφή με τα παιδικά μας χρόνια. Τότε που σαν μικροί ήρωες οργώναμε τις γειτονιές ή τα χωριά με τα δίτροχα οχήματα μας και μπαλώναμε 5 και 6 φορές την ίδια σαμπρέλα.

Άραγε θυμόμαστε τίποτα από εκείνες τις εποχές που κάναμε εμείς σχεδόν όλο το service; ή τα πράγματα έχουν αλλάξει τόσο πολύ, που το θέμα ποδήλατο τεχνικά μας φαντάζει ιδιαίτερα πολύπλοκο;

Frame /Πλαίσιο.

Το “σασί” του ποδηλάτου. Ο σκελετός στον οποίο δομείται όλο το σύνολο. Αλουμίνιο, ατσάλι, ανθρακονήματα αλλά και ξύλο μπορεί να αποτελέσει το υλικό του πλαισίου με τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά. Πολύ σημαντικό κατά την αγορά ενός ποδηλάτου είναι το μέγεθος του πλαισίου να ταιριάζει στις δικές μας σωματικές ιδιαιτερότητες. Όλα τα καταστήματα λιανικής με απλές και γρήγορες σωματομετρήσεις, μας προσφέρουν τις πληροφορίες που χρειαζόμαστε για να αγοράσουμε ένα ποδήλατο στο μέγεθος μας.

Η γεωμετρία του πλαισίου αναφέρεται στις γωνίες που σχηματίζουν οι σωλήνες και αποτελούν το λεγόμενο και ως  “τρίγωνο” του πλαισίου.

  • Top tube, από τη σέλα εκτείνεται ο οριζόντιος πάνω σωλήνας.
  • Seat tube, o μακρύς κατακόρυφος σωλήνας που εκτείνεται από τη σέλα μέχρι το δισκοβραχίωνα.
  • Head tube, ο κοντός κατακόρυφος σωλήνας που εκτείνεται μέχρι και 6 ίντσες κάτω από τον οριζόντιο σωλήνα. Ο γνωστός και ως “κούτελο”. Στη φωτό θα δείτε το head tube κάτω ακριβώς από το τιμόνι.
  • Down tube, ο κάτω σωλήνας που ενώνει το κούτελο με τον δισκοβραχίωνα.

Το πλαίσιο ολοκληρώνεται με το chain stay το γνωστό και ως ψαλίδι, στο οποίο “κουμπώνουν” τα πίσω μηχανικά μέρη του ποδηλάτου και ο πίσω τροχός, ενώ το seat stay αποτελεί το κομμάτι του πλαισίου που φέρνει σε ένωση το ψαλίδι με τον κάθετο σωλήνα.

Groupset/Περιφερεικά εξαρτήματα.

Το πλαίσιο για να γίνει λειτουργικό θα πρέπει να “ντυθεί” με διάφορα περιφερειακά εξαρτήματα.

  • Crankset,  ή αλλιώς δισκοβραχίωνας. Το σύνολο των μπροστινών δίσκων (gears ή chainrings), ένας – δύο – τρεις, μαζί με τις πεταλιέρες (crank arms) και τα πετάλια (pedals). Ο δισκοβραχίωνας αποτελεί το μέσο κατά το οποίο ασκούμε δύναμη στα πετάλια και θέτουμε σε κίνηση το ποδήλατο.
  • Cassette, ή κασέτα, ή γρανάζια μαζί με τον δισκοβραχίωνα αποτελούν το συνδυασμό των ταχυτήτων του ποδηλάτου μας. Είναι οι πολλοί μικροί δίσκοι, ένας (για μονοτάχυτο) – τρεις – πέντε – οχτώ – εννιά – δέκα – ακόμα και έντεκα που είναι συνδεδεμένοι μεταξύ τους και όλοι μαζί με τον πίσω τροχό.
  • Front & rear derailleur, οι εκτροχιαστές. O μπροστά και ο πίσω αντίστοιχα. Η δουλειά του εκτροχιαστή είναι να μετατοπίζει με μηχανική καθοδήγηση την αλυσίδα (chain) μέσω του οδηγού (drive chain) στον δισκοβραχίωνα (μπροστά εκτροχιαστής) και μέσω σασμάν στη κασέτα (πίσω εκτροχιαστής)  για τους συνδυασμούς των ταχυτήτων.
  • Bottom bracket, σε συντομογραφία ως BB και ελληνικά ως μεσαία τριβή. Αποτελεί το σημείο ένωσης μέσα από το πλαίσιο του δισκοβραχίωνα με την αριστερή πεταλιέρα. Τα ρουλεμάν της μεσαίας τριβής δίνουν ποιότητα στην αίσθηση της κίνησης του πεταλιού και ελαχιστοποιούν τις τριβές κατά τη κίνηση του πεταλιού.
  • Breaks, τα γνωστά σε όλους φρένα. Δισκόφρενα και δαγκάνες κάθε είδους αποτελούν το σύστημα πέδησης σε μπροστά και πίσω τροχό.
  • Brake levers and gear shifters, τα χειριστήρια στο τιμόνι σε φρένα και ταχύτητες αντίστοιχα. Η μηχανική κίνηση γίνεται από σύρματα που βρίσκονται είτε εξωτερικά, είτε εσωτερικά στο πλαίσιο.

Wheels /Τροχοί.

Η ανάλυση περιττεύει. Αλουμινίου (συνήθως) ή ανθρακονημάτινοι, αποτελούν την επαφή μας με το έδαφος. Ακτίνες (spokes) και στεφάνη (rim) αποτελούν τα εξαρτήματα ενός τροχού. Τα hub είναι τα ρουλεμάν των τροχών τα οποία όπως και η μεσαία τριβή βοηθούν στη περιστροφική κίνηση, ενώ τα quick release είναι οι βιδωτοί άξονες (μπρος και πίσω) που κρατάνε τους τροχούς στο ποδήλατο. Ονομάζονται quick release, λόγω της γρήγορης ευκολίας απελευθέρωσης του τροχού από το υπόλοιπο ποδήλατο. Τα στεφάνια έρχονται σε επαφή με το έδαφος με τα λάστιχα (tyres), τα οποία είτε περιέχουν σαμπρέλα είτε όχι. Για τους τύπους τροχών και λάστιχων αντίστοιχα θα μιλήσουμε σε ξεχωριστό άρθρο.

Fork/Πηρούνι.

Το εξάρτημα που συνδέει τον μπροστά τροχό με το σύστημα καθοδήγησης στο ποδήλατο μας. Διαπερνά το κούτελο (head tube) και συνδέεται μέσω ρουλεμάν με το λαιμό τιμονιού (stem). Ο λαιμός συνδέεται άμεσα με το τιμόνι (handlebar) του ποδηλάτου μας.

Seat & Seat post/Σέλα και παλουκόσελο

Τελευταία αφήσαμε την επαφή μας με το ποδήλατο. Η σέλα είναι καθαρά προσωπική επιλογή γιατί θα πρέπει να έχει πλάτος όσο το μέγεθος της λεκάνης μας. Μία άνετη σέλα (αφού φυσικά συνηθίσουμε τη χρήση της), είναι βασικός παράγοντας για να μη κατεβαίνουμε από το ποδήλατο. Το παλουκόσελο συνδέει τη σέλα με το πλαίσιο και μετατοπίζοντας το παλουκόσελο πάνω/κάτω, ρυθμίζουμε και το ύψος της σέλας στο ποδήλατο μας.

Τα θυμηθήκαμε; Πάμε μία βόλτα τώρα.